1. SKIP_MENU
  2. SKIP_CONTENT
  3. SKIP_FOOTER
  • آخرین بروزرسانی: یکشنبه 10 دسامبر 2017. برابر با یکشنبه, 19 آذر 1396

دکتر حمید تفضلی

چشم‌اندازی به هویّت و ملیّت

  برخلاف هویّت فردی که در راستای تعریف خودِ واژه، امری ست سرچشمه گرفته از اراده و خواست فردی و همچنین برخلاف هویّت فرهنگی که ساختاری ست گویای ارتباط فرد در تنیدگی تاریخی، اجتماعی و فرهنگی، ملیّت در گفتمان تاریخی موضوعی است مربوط به وظایف دولت‌های ملّی. اندیشه »یک کشور ـ- یک ملّت« در گفتمان حزب مشروطه ایران (لیبرال دمکرات) چشم‌اندازی است بر تعریف دولت، انسان و رابطه این دو بر اساس آنچه گفته شد. این اندیشه با در نظر گرفتن تنیدگی جغرافیایی، تاریخی و فرهنگی ایران، با توجّه به احساسات همه انسان‌هایی که تبار و فرزندانشان با هویّت ایرانی آمیخته‌شده است و بدون اعتقاد به هرگونه محدودیت نژادی، قومی، دینی و یا زبانی پشتوانه هویّت فردی و فرهنگی ایرانی در چهارچوب حقوق بشر و یک دولت مردم‌سالار است. حزب مشروطه ایران (لیبرال دمکرات) با پیروی از اصل »یک کشور ـ- یک ملّت«باور بر گوناگونی نژادی، قومی، دینی و زبانی دارد و پایندگی و شکوفایی ایران را استوار بر هویّت فرهنگی کثرت‌گرا می‌داند. توانایی پذیرش و شکوفایی در تاریخ ایران دلیلی ست بر کثرت‌گرایی فرهنگی در تعریف ملیّت ایرانی. گفتمان هویّت و ملیّت ایرانی، امروز نیازمند اصولی ست برآمده از کثرت‌گرایی فرهنگی در حکم مهم‌ترین شناسه فرهنگ ایرانی. چنین اصولی توانایی خود را در انتقال دیدگاه‌ها و موازین هم روزگار به یک گفتمان سیاسی سازنده و فراگیر نشان می‌دهد. هویّت و ملیّت دو فراسنج بنیادین گفتمان سیاسی حزب مشروطه ایران )لیبرال دمکرات(را شامل می‌شوند. قطعنامه کنگره پنجم و پیوست منشور در «عدم تمرکز و حقوق اقوام و مذاهب ایران» مردم‌سالاری را در مرکز گفتمان سیاسی قرار می‌دهد، تبعيض نژادی، جنسيتی، مذهبی و قومی در ميان ايرانيان را منع می‌داند. بر اساس همان قطعنامه حزب با پیروی از گوناگونی قومی و مذهبی در همزیستی ایرانیان در طول هزاره‌ها در سرزمين خود و از اصل تجزیه‌ناپذیر بودن حاکميت و تقسيم‌پذير بودن حکومت، تنها يگانگی ملّی در يک جامعه آزاد و هم‌سود را مهم‌ترین عامل آزادی و آبادی ایران می‌داند.

بیشتر بخوانید ... اضافه کردن نظر جدید

۷ آبان ۱۳۹۵:‌ پیامی در یک کُنش

  یگانگی و همبستگی می‌تواند از نقطه‌ای این‌چنین آغاز شود. در پاسارگاد و کوروش می‌توان آنچه را دید که بیانگر حافظه فرهنگی ماست. از کنش هفتم آبان می‌توان آنچه را خواند که برآمده از خستگی اجتماعی و سرافکندگی فرهنگی سی‌وهشت سال گذشته و برخاسته از آرزوی یگانگی ملّی است. کلام «ایران سرزمین ما است» و «ما فرزندان ایران هستیم» که هر ایرانی در نخستین روزهای مدرسه با آن آشنا می‌شود، معنای نمادین خود را درکنش هفتم آبان می‌یابد. فیلم «باشو» و پاسارگاد دو گونه هنری متفاوت در برقراری ارتباط فرهنگی هستند؛ یکی فیلم و دیگری معماری. امّا در معنای نمادین هر دو در چهارچوب ارتباط فرهنگی، یک پیام نهفته است و آن پذیرفتن ایرانی بودن با تمام جزئیات و کلیّات، خواسته و ناخواسته‌ها، بوده‌ها و کمبودها، تشابه‌ها و تفاوت‌هاست. ایران یگانه و همبسته سرزمینی‌ست که منکر تنیدگی رشته‌های قومی، زبانی و دینی گوناگون نباشد و هیچ‌یک را بر دیگری برتری ندهد. آن سرزمینی‌ست که از تفاوت‌ها جدال و جدایی نسازد بلکه خود را از گوناگونی‌ها بسازد. هویّت فرهنگی چنین ایرانی سرچشمه گرفته از دوران باستانی تا ساسانی به‌سوی «دو قرن سکوت» تا عصر صفوی و شیعی، از هنر صفوی و قاجاریه به‌سوی تجزیه شمال ایران تا پهلوی و از شکوه دوران پهلوی تا سراشیبی جمهوری سلامی به‌سوی ویرانگری و مهاجرت است. هویّت فرهنگی ما در این‌همه فراز و نشیب تعریف می‌شود و نه‌فقط در بخشی از آن‌که در چشم‌انداز فردی شاید خوش‌آیندتر بنماید.

بیشتر بخوانید ... اضافه کردن نظر جدید

نگرش اصولی بر عوام‌گرایی در گفتمان سیاسی

  عوام‌گرایی به گونه جدال طلبی، آشوبگری و کسب قدرت، ویژه فرهنگ‌های اروپایی نیست، بلکه تاریخ هم روزگار ایران را شکل و معنی می‌دهد. نمونه‌های بارز آن در دگرگونه سازی رویدادهای تاریخی و دروغ‌پردازی است که از نیمه دوم دهه هفتاد به این‌سو گفتمان سیاسی نیروهای مخالف دولت و نظام را شکل بخشید. دروغ‌پردازی‌ها در مورد مرگ پهلوان تختی، صمد بهرنگی، پیرامون نبود استقلال ملّی و آزادی متلّق و مهم‌تر از همه طرح حکومت اسلامی به‌عنوان تنها راه نجات ایران و با ادعای برابری قشرهای مختلف اجتماعی، ازجمله شعارهای اساسی در هموار کردن راه جهت پیروزی چپ‌گرایان و اسلام‌گرایان به شمار می‌روند. گام‌هایی که روح‌الله خمینی در آغاز برداشت و بسیاری از مردم درس‌خوانده را همراه خود ساخت، بدون شباهت به روش کولا دی رینزی نیست. خمینی همچون کولا دی رینزی از حکومت وقت نیرویی فاسد ساخت و این نیرو را با تکیه‌بر دروغ‌پردازی و تحریف تاریخی مخالف اسلام معرفی کرد. پذیرفتن دروغ‌پردازی و تحریف تاریخی از سوی مردم بُعد دیگر اندرکنشی عوام‌گرایی را نشان می‌دهد. در گذشته نگاری انقلاب اسلامی می‌توان نبود یک جهان‌بینی ساختاری، تحریک احساسات عمومی، دگرگونه سازی تاریخی و انحراف اذهان عمومی در نیل به قدرت را از مشخصه‌های عوام‌گرایی در انتقال قدرت از پادشاهی ایرانی به جمهوری اسلامی دانست.

بیشتر بخوانید ... اضافه کردن نظر جدید

۷ آبان ۱۳۹۵ ـ چرا کوروش؟

  aa

بیشتر بخوانید ... اضافه کردن نظر جدید

۷ آبان ۱۳۹۵ ـ چرا پاسارگاد؟

این نوشتار به بررسی دو انگاره پرداخت: یکی بینش به پاسارگاد به‌عنوان نماد گویای بنیان‌گذاری و آغاز تاریخ ایران و دیگر، نگاهی به جشن‌های دو هزار و پانصدساله به‌عنوان یادنگاری از آن تمدن در روایتی از پیوستگی هویتی. همچنین در این نوشته از دو گام در پیوند گذشته و حال درروند فرهنگ ایران سخن رفت، که یکی در زنده کردن نام ایران و فراگیری آن در تأکید بر تنوع قومی و فرهنگی در نیمه اوّل قرن بیستم و دیگری در برگزاری جشن‌های ۲۵۰۰ ساله در نیمه دوم همان قرن معرفی شد. مهم‌ترین دست آورد علم ایران‌شناسی در نشان دادن تنوع قومی و در اثبات تنیدگی فرهنگ اقوام ایرانی به گونه ملّی است. روشن کردن نام ایران استوار بر داده‌های علمی و نه بر اساس نگاه دیگر فرهنگ‌ها به ایران، بر این واقعیت تاریخی تأکید می‌نهد که محدود کردن ایران تنها به یک قوم حاصل شعار است و نه علم. من در پاسارگاد یادگاره آنچه را می‌بینم که هر انسانی که به هرگونه ای خود را ایرانی می‌شناسد، رؤیای سخن خود قرار می‌دهد. پاسارگاد نمادی است که مرزهای محدودکننده قومی، دینی و زبانی را درمی نورد و ایران را از آن تمام ایرانیان می‌داند. گردهم‌آیی در کنار پاسارگاد زنده کننده روایتی است از توانایی تاریخی ایران در استقرار و حفاظت از تنوع فرهنگی وزنده گر پیوند هویتی ایرانیان. اجتماع در پاسارگاد، امروز پس از چهل سال حکومت دینی روایتی نو از حیات ایران، تنوع قومی و هویت ملّی ارائه می‌دهد. اگر در پی حفظ ایران و تمدن آن هستیم، باید علم را بر شعار ترجیح دهیم، چون توانایی فرهنگی ایران بیش از آن است که نیاز به شعار داشته باشد.

پاسارگاد یادگاره ویژۀ پایداری و پاسداشت فرهنگ و تمدن ایران است که هر ملّت، قوم و یا کشوری به‌گونه‌ای از آن بهره برده است و امروز هنوز برجای‌مانده است. زنده کردن ایران در دهه سی میلادی، پیوند تاریخ و تمدن گذشته و حال در جشن‌های دو‌هزار‌و ‌پانصدساله در پاسارگاد و شهیاد در حکم یادگاره مدرن آن، نشان از دو دگرگونی ست که حاصل آن به ایران و ایرانی بازگشت. معنای آن دگرگونی را نمی‌توان در جای دیگری جست مگر در شایستگی، امّا نه برتریِ، اجتماعی که هر انسان و هر فرهنگ آرزوی دستیابی به آن را دارد. نشانی که جنبش هفتم آبان ۱۳۹۵ برجای گذاشت دگرگونی سوّمی ست که نمایشگر احساسی (sEmotion of Performance) در جهت پیوند فرهنگی و دستیابی به جایگاه شایسته، امّا نه برتر، در جهان امروز است.

بیشتر بخوانید ... اضافه کردن نظر جدید

برگه درخواست عضویت
ایمیل دبیرخانه حزب
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

با ما همراه باشید

کتاب‌های علی‌اصغر حقدار

آخرین مقالات درج شده جدید

بیانیه مشترک چهار سازمان و حزب سیاسی…

بیانیه ایران‌گرایان در رابطه با زمین‌لرزه در غرب ایران…

فاجعه زمین‌لرزه در غرب ایران…

حمایت دولت‌های خارجی از مردم ایران باید مشروع و ریشه‌دار باشد…

چشم‌اندازی به هویّت و ملیّت…

مقالات دگراندیشان جدید

مشکل، مردم ایران نیستند؛ رژیم جانی‌شان است…

قیام ملی نقاب (نجات قیام ایران بزرگ)…

آیت‌الله مایک؛ آمریکاییِ مسلمان‌شده‌، رئیس جدید میز ایران سازمان سیا…

ایران را چرا باید دوست داشت؟…

در باغ وحش آخوندها!…

مقالات هم‌اندیشان جدید

آیا هدف روسیه تبدیل ایران به یک «حکومت اقماری» است؟…

مارتین لوتر: مردی که به قرون‌وسطی فرمان ایست داد…

تشدید «جنگ سرد» در مناسبات آمریکا و ایران…

جشن مهرگان، تجدید پیمان با مهر و روشنایی…

آمریکا و آینده مبهم توافق اتمی با ایران…